आयकर / जीएसटी फाइलिंग
आयकर म्हणजे काय?
आयकर हा शब्द अशा प्रकारच्या कराचा संदर्भात वापरात येतो जो सरकार त्यांच्या अधिकारक्षेत्रातील व्यवसाय आणि व्यक्तींद्वारे व्युत्पन्न केलेल्या उत्पन्नावर लादत असते. कायद्यानुसार, करदात्यांनी त्यांच्या कर दायित्वांचे निर्धारण करण्यासाठी दरवर्षी आयकर विवरण पत्र / रिटर्न भरणे आवश्यक आहे.
आयकर / इन्कम टॅक्स हा सरकारच्या कमाईचा स्रोत आहे. या करातून गोळा होणाऱ्या महसूलाचा उपयोग सार्वजनिक सेवा-सुविधांसाठी निधी उपलब्ध करण्यासाठी, सरकारी दायित्वे भरण्यासाठी आणि नागरिकांना वस्तू पुरवण्यासाठी सरकारकडून केला जातो.
आयकर कसे कार्य करते
बहुतेक देश प्रगतीशील (प्रोगेसिव्ह) आयकर प्रणाली वापरतात ज्यामध्ये उच्च उत्पन्न मिळवणारे त्यांच्या कमी-उत्पन्न असलेल्या समकक्षांच्या तुलनेत जास्त कर दर देतात. सर्वप्रथम अमेरिकेने गृहयुद्धामुळे झालेल्या नुकसानीतून सावरण्यासाठी वित्तपुरवठा म्हणून १८६२ मध्ये पहिला आयकर लागू केला. नंतर, हा कर रद्द करण्यात आला; २० व्या शतकाच्या सुरूवातीस जनतेच्या मिळकतीवर कर अर्थात आयकराची प्रथा पुन्हा सुरू झाली.
अमेरिकेत इंटरनल रेव्हेन्यू सर्व्हिस (आयआरएस) ही यंत्रणा कर गोळा करते आणि कर कायद्याची अंमलबजावणी करते. जाहिर करण्यायोग्य आणि करपात्र उत्पन्न, वजावट, क्रेडिट्स, इत्यादींसंबंधी आयआरएसकडून वेगवेगळे नियम आणि नियमांचा एक जटिल संच वापरात येतो. ही यंत्रणा – वेतन, पगार, कमिशन, गुंतवणूक आणि व्यावसायिक कमाई यासारख्या उत्पन्नाच्या सर्व प्रकारांवर कर गोळा करते.
सरकार गोळा करत असलेला वैयक्तिक आयकर सामाजिक सुरक्षा, राष्ट्रीय सुरक्षा, शाळा आणि रस्ते यासारख्या सरकारी कार्यक्रम आणि सेवांना निधी देण्यासाठी मदत करू शकतो.
GST म्हणजे काय?
GST चा फुल फॉर्म – Goods and Service Tax (गुड्स एंड सर्विस टॅक्स) असा आहे. मराठीमध्ये जीएसटी चा अर्थ आहे -वस्तू आणि सेवा कर. जीएसटी हा कर कोणतीही वस्तू खरेदी करण्यासाठी किंवा कोणत्याही प्रकारची सेवा वापरण्यासाठी द्यावा लागतो. पूर्वी अस्तित्वात असलेले अनेक प्रकारचे कर जसे कि Excise Duty, VAT, Entry Tax, Service Tax इ. काढून टाकून हा जीएसटी कर त्याच्या जागी आणला गेला आहे. भारतात १ जुलै २०१७ पासून त्याची अंमलबजावणी सुरु करण्यात आली आहे.
जीएसटी हा एक अप्रत्यक्ष कर आहे. हा एकच कर आहे, ज्याच्या अंमलबजावणीनंतर सर्व वस्तू आणि सेवा एकाच कराच्या अधीन असतील. भारत पूर्ण एक एकीकृत बाजार बनेल. याला एक राष्ट्र एक कर असे म्हणतात. जे पण indirect tax होते, जसे की Exise tax, Service tax, VAT (Value Added Tax), Entertainment tax अजुन जे टॅक्स असतील ते सगळे GST च्या UNDER येऊन जातील.
पूर्वी भारतात जीएसटी लागू नव्हता, त्यामुळे राज्य सरकार प्रत्येक वस्तूवर त्यानुसार कर आकारत असे, त्यामुळे प्रत्येक राज्यात प्रत्येक वस्तूची किंमत वेगळी असायची आणि ही प्रक्रिया इतकी किचकट होती. पण आता जीएसटी लागू झाल्यानंतर करप्रणाली पूर्णपणे बदलली आहे.